دفتر توانمند سازی معلولان

دفترتوانمند سازی معلولان



توانبخشی مبتنی بر جامعه(CBR)
حمایت های تحصیلی
بیمه پایه و تکمیلی معلولان

پلاک ویژه خودروی معلولان

ایاب و ذهاب
کمسیونهای پزشکی
حق پرستاری معلولان ضایعه نخاعی
بیماران PKU

مناسب سازی محیط زندگی و وسایط نقلیه معلولان


توانبخشی مبتنی بر جامعه(CBR)

توانبخشی مبتنی بر جامعه به منظور دسترسی کلیه افراد به خدمات توانبخشی با مشارکت فرد معلول،خانواده وجامعه نسبت به ارائه خدمات آموزش وتوانبخشی به معلولین شناسایی شده در این طرح خصوصا در مناطق روستایی اقدام می نماید.

تعریف:توانبخشی مبتنی برجامعه عبارت است از راهبردی در درون برنامه توسعه برای 1-توانبخشی2-کاهش فقر3-مشارکت اجتماعی افراد کم توان4-برابر سازی فرصتها

اهداف:

تغییر و تحول در نگرش و رفتار جامعه نسبت به معلولین

دستیابی به استقلال فرد معلول در جامعه در حد امکان

یکسان سازی فرصت ها و عدالت اجتماعی

ارتقاء عزت نفس معلولین با حفظ کرامت انسانی

مشارکت اجتماعی افراد کم توان


روش اجراء:

این طرح به دوشیوه رویکرد چند بخشی(استفاده از دهیاران)ورویکرد تسهیلگری(استفاده از تسهیلگران تحصیلکرده محلی) اجرا می شود که ابتدا نسبت به شناسایی افراد اقدام سپس نیاز سنجی جهت آنان انجام می شود وبا مشارکت فرد معلول ،خانواده وجامعه نسبت به ارائه خدمات توانبخشی اقدام می گردد.

خدمات ارائه شده در CBR

-آموزش در خانواده

-آموزش خارج از خانواده

-ارجاع افراد جهت دریافت خدمات تخصصی

-ارائه وسایل کمک توانبخشی

-خدمات اشتغال وکاریابی

-خدمات حمایتی

در راستای ارائه این خدمات به افراد در روستاهها شورای توانبخشی مبتنی بر جامعه وهمچنین صندوق محلی تشکیل می گردد که با طرح خدمات مورد نیاز معلولین در شوراهای توانبخشی محلی نسبت به ارائه خدمات به افراد اقدام می گردد.

تسهیلگر:

افراد محلی وساکن روستا بوده که از حداقل تحصیلات دیپلم برخوردار بوده وپس از دریافت آموزشهای لازم نسبت به شناسایی معلولین وپیگیری ارائه خدمات توانبخشی اقدام می نماید.

در راستای ارتقاءکیفی وکمی خدمات توانبخشیدر طرح CBRوافزایش رفاه تسهیلگران تشکلهای خودیار تسهیلگران در CBRکه تشکل از خود تسهیلگران می باشد بصورت غیر دولتی وبا مجوز سازمان بهزیستی تشکیل گردیده وبر امورCBRنظارت می نماید.


حمایتهای تحصیلی:

تعریف : در راستای توانمند سازی معلولین حمایتهای تحصیلی از دانش آموزان و دانشجویان معلول از طریق پرداخت کمک هزینه تحصیلی و کمک هزینه شهریه دانشجویان انجام می پذیرد.

پرداخت این کمک هزینه ها بر اساس دستورالعمل های سازمان بهزیستی پرداخت می شود که با بررسی واحد مددکاری وطرح در کمیته توانبخشی نسبت به برقراری این کمک هزینه ها اقدام می شود.


اهداف: کمک به ارتقاء سطح علمی دانش آموزان و دانشجویان و افزایش توانمندی آنان

خدمات ارائه شده به دانش آموزان:

دانش آموزان با توجه به مقطع تحصیلی وبا توجه به دستورالعمل سازمان بهزیستی از کمک هزینه تحصیلی ماهیانه برخوردار می شوند که این کمک هزینه بنابه بررسی مددکار وتایید کمیته توانبخشی پرداخت می شود. درحال حاضر حدود 6000نفر دانش آموز معلول تحت پوشش بهزیستی استان فارس می باشند.


خدمات ارائه شده به دانشجویان:

تعریف :دانشجوی معلول نیازمند فرد معلولی است که در یکی از موسسات و دانشگاهای تحت نظارت وزارتخانه علوم ،تحقیقات و فن آوری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و آموزش و پرورش از طریق آزمون سراسری دانشگاهای دولتی و آزاد مورد پذیرش قرار گرفته باشند و بنا به تشخیص کمیته توانبخشی بهزیستی و با توجه به نوع و شدت معلولیت و وضیعت اقتصادی خانواده از کمک هزینه شهریه برخوردار می گردد. دانشجویان دانشگاههای دولتی که شهریه پرداخت نمی کنند کمک هزینه تشویقی سالیانه می توانند برخوردار شوند.

خدمات ارائه شده:طبق ماده 8 قانون جامع حمایت از حقوق معلولان(معلولان نیازمند واجد الشرایط می توانند با معرفی سازمان بهزیستی از آموزش رایگان در واحدهای آموزشی تابعه وزارت خانه های آموزش و پرورش ، علومتحقیقات و فن آوری،بهداشت،درمان وآموزش پزشکی و دیگر دستگاههای دولتی و نیز دانشگاه آزاد اسلامی بهره مند گردند.در حال حاضر تعداد 1385نفر دانشجوی شاغل به تحصیل در مقاطع کاردانی،کارشناسی،کارشناسی ارشد ودکتری تحت پوشش سازمان بهزیستی می باشد که از کمک هزینه شهریه دانشگاه بهرمند می گردند.

بیمه پایه :

بیمه پایه:با توجه به سياست سازمان بهزیستی در ارتقاءسطح سلامت گروه هدف ووجود بیمه پایه درمان بعنوان یکی از ضروریات در این راستا سازمان بهزیستی نسبت به خرید خدمت از سازمان بیمه سلامت وصدور دفترچه درمان به کلیه معلولین تحت پوشش سازمان اقدام نموده است.

پلاک ویژه خودرو معلولین:

تعریف:با توجه به محدودیت جسمی حرکتی و و مشکلات فراروی معلولین عزیز در ترددهای روزمره ،اعم از ترددهای عادی و ترددهای ویژه به مراکز درمانی و غیره،پیش بینی تمهیدات و ایجاد امکانات جدید به منظور تسهیل در تردد آنان لازم و ضروری به نظر می رسد. در این راستا نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران(پلیس راهور) ماموریت یافته است به منظور سهولت در تردد معلولین با شدت معلولیت شدید و خیلی شدید که مالک خودروی سواری می باشند ، نسبت به شماره گذاری یا تبدیل پلاک متعلق به عزیزان یاد شده به پلاک ویژه معلولین اقدام نماید.معلولین جسمی حرکتی با شدیت معلولیت متوسط نیز از این امکان برخوردار گردیده اند.

نحوه دریافت پلاک ویژه:خدمات شماره گذاری پلاک ویژه معلولین صرفا به آن دسته از معلولین اسامی آنان از طرف سازمان بهزیستی تهیه و ارسال می گردد تعلق می پذیرد. لذا معلولین جسمی حرکتی واجد شرایط که دارای خودروی شخصی سواری می باشند می توانند به ادارات بهزیستی شهرستان خود مراجعه نموده و درخواست خود را تسلیم نمایند. ایاب وذهاب معلولان :

باتوجه به اهمیت مشارکت اجتماعی معلولان در توانمند سازی این افراد وباتوجه به مشکلات ایاب وذهاب معلولین با توجه به وضعیت جسمی این افراد وهمچنین نامناسب بودن بافت شهری وخودروهای موجود در سطح شهر جهت جابجایی افراد وهزینه های بالای ایاب وذهاب با توجه به دستور العمل كمكهاي مالي معلولين و بخشنامه هاي سازمان بهزيستي كشور در خصوص هزينه هاي اياب و ذهاب معلولین این افراد می توانند در راستای فعالیتهای آموزشی جهت تحصیل و اشتغال واقدامات درمان خود از کمک هزینه ایاب وذهاب بهرمند می گردند.

کمیسیون های پزشکی تشخیص نوع و تعیین شدت معلولیت:

مطابق قانون جامع حمایت از معلولین ابلاغی مورخ 16/2/83 و بازنگری انجام شده در تاریخ 8/2/97، کمیسیون های تشخیص نوع و تعیین شدت معلولیت بر اساس معیارهای بین المللی از سال 92 در کلیه شهرستانهای استان فارس برگزار می گردد.

تعریف:

کمیسیون پزشکی ترکیبی از متخصصان و کارشناسان گروه های پزشکی و توانبخشی مرتبط با مقوله سلامت می باشد که تشخیص نوع و تعیین شدت معلولیت را مطابق طبقه بندی بین المللی عملکرد، ناتوانی و سلامت بعهده دارد. بنابراین تشخیص پزشکی و طبقه بندی بیماریها در این کمیسیون صورت نمی پذیرد.

کمیسیون های پزشکی در سه سطح شهرستان، استان و کشور انجام می شود:

1-     سطح شهرستان: در حال حاضر تعداد 26 شهرستان دارای کمیسیون پزشکی فعال می باشند.( کمیسیون اولیه تشخیص نوع و تعیین شدت معلولیت)

2-    سطح استان: چنانچه فردی به کمیسیون بدوی(که در شهرستان انجام می شود ) معترض باشد جهت بررسی به کمیسیون استانی( تجدید نظر) ارجاع داده می شود.

3-    سطح کشور: چنانچه فردی به کمیسیون تجدید نظر استانی معترض باشد جهت بررسی نهایی به کمیسیون عالی (کشوری) ارجاع داده می شود.

نکته 1 : حسب دستور معاونت محترم توانبخشی ( به منظور تسهیل فرآیند کمیسیون پزشکی) با توجه به حذف سطح سوم ( کمیسیون کشوری) در حال حاضر برگزاری کمیسیون تجدید نظر: 5 شهرستان معین تفویض گردیده است و کمیسیون استانی جایگزین کمیسیون پزشکی کشور گردیده است.

نکته 2 : با توجه به اینکه همه شهرستانها دارای متخصص اعصاب و روان ( روانپزشک) نمی باشند کمیسیون اعصاب و روان شهرستانهای فاقد تخصص مذکور در شهرستان شیراز برگزار می گردد.

تاکنون تعداد 70000 پرونده کمیسیون پزشکی در سامانه مربوطه ثبت گردیده و در حال بررسی می باشد.

ضایعه نخاعی:

-        معلول ضایعه نخاعی فردی است که بعلت آسیب نخاعی دچار فلج کامل یا نسبی اندامهای فوقانی و تحتانی یا نیمه تحتانی بدن گردیده و فاقد کنترل ادرار و مدفوع می باشد. عوارض ثانویه آسیب نخاعی شامل : عفونت ادراری، زخم فشار، مشکلات کلیوی و ... می باشد. این ضایعه ممکن است در اثر عوامل اکتسابی ( ضربه، عفونت ، تومور و...) و یا عوامل غیراکتسابی ( ضایعه مادرزادی نخاع، انحراف ستون فقرات، تنگی کانال نخاعی و ...) باشد.

-        با توجه به مشکلات ویژه معلولین ضایعه نخاعی و هزینه های زیاد حق پرستاری و نگهداری طبق دستورالعمل سازمان بهزیستی کشور ماهیانه مبلغی بعنوان کمک هزینه حق پرستاری ضایعه نخاعی به این افراد در سطوح گردنی، سینه ای و کمری مطابق توضیح ذیل پرداخت می گردد:

طبق ثبت اطلاعات افراد دارای آسیب نخاعی در سامانه مربوطه، تاکنون تعداد 1692 فرد دارای آسیب نخاعی در سطح استان زندگی می کنند که از این تعداد 1626 نفر حق پرستاری دریافت می نمایند. و بقیه افراد پشت نوبت دریافت حق پرستاری می باشند. مبلغ دریافت حق پرستاری بر اساس سطح ضایعه بدین شرح می باشد:

سطح گردنی: 2300000 ریال

سطح سینه ای : 2000000 ریال

سطح کمری: 1800000 ریال

-        کمک هزینه تامین وسایل بهداشتی معلولین ضایعه نخاعی :

در حال حاضر تعداد 1553 نفر از افراد دارای آسیب نخاعی از این کمک هزینه بهره مند می باشند با توجه به نوع وسایل بهداشتی مورد نیاز، مبلغ 700000 ریال الی 1000000 ریال ماهیانه به حساب افراد مذکور واریز می گردد.

امور بیماران PKU :

بیماری PKU به بیماری اطلاق می شود که به علت فقدان آنزیم فنیل آلانین، هیدروکیلاژ،  اسید آمینه فنیل آلانین تجزیه نمی شود بلکه به متابولیست های سمی مانند پپروبیک اسید تبدیل و مقداری هم وارد خون می شود که در طولانی مدت این ماده سمی باعث معلولین ذهنی و جسمی در این بیماران می گردد.

نحوه شناسایی:

شناسایی این بیماران از طریق غربالگری توسط دانشگاه علوم پزشکی و ارجاع به سازمان بهزیستی انجام می شود.

بیماران pku نیاز به استفاده از داروهای خاص و غذاهای رژیمی دارند که هزینه زیادی را برای خانواده آنها دارد. به این افراد کمک هزینه درمان و تغذیه جهت تامین غذای مخصوص پرداخت می گردد.

در حال حاضر تعداد 195 نفر بیمار pku در استان فارس شناسایی شده که تحت پوشش سازمان بهزیستی قرار گرفته و سالیانه مبلغی به عنوان کمک هزینه تامین غذایی و کمک هزینه درمان بر اساس دستورالعمل حمایتهای مالی پرداخت می گردد.

مناسب سازی محیط زندگی و وسایط نقلیه معلولان :

دسترسی آسان معلولین به امکانات داخل منزل از درب ورود گرفته تا فضاهای بهداشتی و آشپزخانه و اتاقها و... و همچنین بهره بردن از وسایل ویژه ای که با توجه به نوع معلولیت آنها کمک کند تا فعالیت های روزمره زندگی را مستقل انجام دهند، مورد حمایت سازمان بهزیستی است و برای انجام این امور کمک هزینه پرداخت می نماید. توانخواهان می توانند نیازمندیهای خود را در این زمینه به ادارات بهزیستی شهرستان خود منعکس نموده و درخواست کمک هزینه برای انجام مناسب سازی نمایند. کارشناسان بهزیستی موارد را بررسی خواهند کرد و در کمیته توانبخشی مطرح خواهند نموند.

امور معلولین جسمی حرکتی:

معلول جسمی حرکتی:

به فردی اطلاق می شود که به دنبال ناتوانی شدید و دائمی جسمی ناشی از فلج عضو ،قطع اندام ،بد شکلی و نقص عضو دچار محدودیت حرکتی شده و در نتیجه با کاهش فرصت ها برای سهیم شدن در زندگی اجتماعی در سطحی برابر با دیگران روبروست.
اهداف:

- رفع نیاز معلولین به وسایل توانبخشی و خدمات توانپزشکی

-ارتقا سطح کیفی خدمات توانبخشی

- بهره مندی از توان تشکلهای غیر دولتی در راستای اهداف سازمان

- برابرسازی فرصت های اجتماعی جهت حضور معلولین در جامعه  

- ارتقا سطح علمی و فرهنگی معلولین و خانواده
-
ایجاد نگرش مثبت در جامعه نسبت به گروه هدف
-
کاهش فشارهای روانی در خانواده
-
رفع نیازهای آموزشی ،درمانی ،توانبخشی، و اقتصادی معلولین
-
خدماتی که معلولین جسمی حرکتی ارائه میگردد:
- نظارت و بررسی مراکز توانبخشی غیر دولتی و تشکل های غیر دولتی معلولین جسمی حرکتی در سطح استان از لحاظ رعایت شاخص ها و استانداردها
-
نیاز سنجی از معلولین جسمی حرکتی و اولویت بندی
-
برنامه ریزی بر اساس نیازها و اولویت ها
-
پیگیری جهت تامین اعتبار به منظور اجرای برنامه های معلولین جسمی حرکتی
-
توسعه کمی و کیفی تشکل های غیر دولتی جسمی حرکتی در استان
-
بازدید مستمر از چگونگی اجرای برنامه های توانبخشی معلولین جسمی حرکتی و ارائه راهنمایی های لازم در خصوص رفع موانع و نواقص و تقویت نقاط قوت و رفع نقاط ضعف
-
تهیه بانک اطلاعات از توانخواهان جسمی حرکتی
-
برنامه ریزی دوره های آموزشی جهت معلولین و خانواده های آنان
-
پیگیری آموزش مهارت های زندگی به معلولین جسمی حرکتی از طریق ادارات و مراکز غیر دولتی


امور توانبخشی معلولین ضایعه نخاعی:

یکی از فعالیتهای دفتر امور معلولین جسمی حرکتی فعالیت در خصوص معلولین ضایعه نخاعی می باشد که با توجه به اینکه این گروه از معلولین از نظر جسمانی نیاز به خدمات توانبخشی به صورت ویژه وبه موقع دارند با تشکیل تیم های سیار توانبخشی نسبت به ارائه خدمات به این گروه از معلولین در محل زندگی آنان اقدام می گردد.

معلول ضایعه نخاعی:

فردی است که به علت آسیب یا ضایعه در نخاع یا ستون فقرات در نتیجه علل اکتسابی (ضربه،عفونت،تومور،و ....)و یا علل غیر اکتسابی ( ضایعه مادرزادی نخاع،انحراف مادرزادی ستون فقرات ،تنگی کانال نخاع و ....)دچار فلج کامل یا نسبی نیمه تحتانی تنه و اندام تحتانی (پاراپلژی) و یا دچار فلج کامل یا نسبی نیمه فوقانی و تحتانی تنه و اندام های فوقانی و تحتانی (کوداری پلژی) و سایر عوارض ناشی از آسیب به نخاع نظیر از دست دادن کنترل حسی و حرکتی ،دفع ادرار و مدفوع و کاهش خون رسانی به بافتها و در نتیجه تشکیل زخم فشاری و غیره گردیده است.

تیم سیار توانبخشی:

به تیمی از افراد مجرب گفته می شود که فعالیت آن ، ارائه اقدامات توانبخشی ،پزشکی و آموزش به افراد معلول می باشد این تیم بطور معمول از پزشک عمومی آموزش دیده ،فیزیوتراپیست،کاردرمانگر، پرستارتوانبخشی یا پرستار آموزش دیده ،روانپزشک یا روانشناس بالینی و مددکار تشکیل می گردد.



عناوین فعالیت ها:

بازدید مستمر از معلولین ضایعه نخاعی در محل سکونت آنها

ارائه خدمات فیزیوتراپی جهت جلوگیری از محدودیت حرکتی، خشکی مفاصل و آموزش استفاده صحیح از وسایل کمک توانبخشی

آموزش پیشگیری از زخم بستر و همچنین شستشو و پانسمان زخم بسترهای ایجاد شده

آموزش پیشگیری از عفونت های ادراری و همچنین آموزش استفاده از وسایل تخلیه ادرار و مدفوع و کنترل عفونت

تلاش جهت رفع مشکلات روحی و روانی معلولین با استفاده از مشاورتوسط روانشناس

توزیع وسایل کمک توانبخشی و بهداشتی مورد نیاز

اقدام جهت بیمه درمانی و همچنین بیمه تکمیلی معلولین

اهداف:

ارائه خدمات توانبخشی به موقع به کلیه معلولین ضایعه نخاعی و پیشگیری از عوارض ثانویه معلولیت

اقدام در جهت توانبخشی مناسب و صحیح جهت معلولین از طریق آموزش به معلول و خانواده معلول و مشارکت خانواده در توانبخشی معلولین

ارتقاء سطح بهداشت روانی معلولین و خانواده های آنان با توجه به مشکلات خاص این معلولین

شناسایی معلولین ضایعه نخاعی در سطح استان


مراکز ارائه دهنده خدمات:

1.مراکز دولتی: کلیه ادارات بهزیستی شهرستانها در سطح استان

2.مراکز توانبخشی غیر دولتی شامل مراکز توانبخشی ونگهداری شبانه روزی معلولین جسمی حرکتی مراکز آموزشی وتوانبخشی روزانه معلولان جسمی حرکتی-مراکز ویزیت در منزل معلولان ضایعه نخاعی
درحال حاضر مراکز نگهداری روزانه و ویزیت درمنزل بصورت غیر دولتی در حال فعالیت می باشد.همچنین انجمن معلولین ضایع نخاعی از تشکلهای غیر دولتی معلولین نیز در رابطه با امور معلولین فعالیت می نمایند.


امورناشنوایان

ناشنوایی به از دست دادن میزان زیادی از شنوایی اطلاق می شودکه باعث میگردد فرد در شنیدن اصوات دچار مشکل گردیده ودر مهارتهای ارتباطی،گفتاری،و زبانی وی اختلال ایجاد گردد.در افراد کم شنوا اختلالات به میزان کمتری رخ می دهد.

اهداف:دفتر امور ناشنوایان ضمن نظارت بر عملکرد واحد مددکاری،کلینکهای توانبخشی و مراکز توانبخشی دولتی و غیر دولتی در سطح استان تلاش می کند جهت تامین وسایل کمک توانبخشی مورد نیاز ناشنوایان و کم شنوایان و گسترش مراکز آموزشی و توانبخشی غیر دولتی و همچنین گسترش تشکلهای مردمی نهاد،ناشنوایان به منظور ارتقاء فعالیتهای اجتماعی جامعه ناشنوا در سطح استان اقدام نماید.


خدمات توانبخشی که به ناشنوایان ارائه میگردد:

- اعطائ وسایل کمک توانبخشی سمعک و باطری سمعک به توانخواهان واجد الشرایط

- ارائه خدمات کلینیکی اعم از سنجش شنوایی (ادیومتری)،مشاوره و آموزش شنیداری و گفتاری

- اعطاء کمک هزینه عمل کاشت حلزون شنوایی به کاندیدشده از سوی مراکز تخصصی کاشت


-
اعطاء مجوز موسسات غیر دولتی جهت تاسیس مراکز آموزشی و توانبخشی کودکان ناشنوا و پرداخت یارانه شهریه مراکز به خانواده های تحت پوشش

مراکز توانبخشی ناشنوایان:مراکز غیر دولتی روزانه آموزشی و توانبخشی روزانه خانواده و کودک کم شنوا و ناشنوای زیر شش سال به مراکزی اطلاق می شود که توسط افراد حقیقی وحقوقی با کسب مجوز از سازمان بهزیستی کشور (معاونت توانبخشی)خدمات توانبخشی را به کودکان در سنین قبل از دبستان که کمبود شنوایی آنها در حدی است که در یادگیری و بگارگیری گفتار و زبان دچار مشکلاتی شده اند ،ارائه می نمایند. ضمنا مشاوره به والدین نیز در حیطه وظایف این مراکز می باشند.

امورنابینایان

معلولیت بینایی ضایعاتی را از نابینای کامل تا محدودیت های غیرقابل اصلاح به وجود می آورد.نابینا کسی است که دید و بینایی او علیرغم برخورداری از امکانات چشم پزشکی مانند عینک و غیره در یک چشم یا هر دو چشم 200/20 یا کمتر باشد به عبارت دیگر آنچه را که با چشم عادی می تواان در 200 قدمی دید با تعریف فوق فرد نابینا تنها قادر است 20 قدمی را ببیند. کم بینایی اصطلاحی است برای توصیف سطحی از بینایی که از حد بهنجار پایین تر است و به وسیله عینک های معمولی اصلاح شدنی نیست .کم بینا به فردی اطلاق میشود که تیزی دیدار وی در چشم برتر و پس از ترمیم 50/20 یا کمتر است

اهداف:خدمات توانبخشی نابینایان برای افرادی با درجات مختلفی از معلولیت بینایی- اعم از افرادی که نمی توانند حروف چاپی معمولی را بخوانند تا نابینایان مطلق خدماتی را فراهم می آورد.از جمله اهداف توانبخشی نابینان ،آشنایی و هماهنگی فرد با معلولیت خود و شناخت محدودیت های ناشی از آن است


خدماتی که به نابینایان ارائه میگردد:

خدمات توانبخشی اجتماعی فرایندی از خدمات مستمر و هماهنگ توانبخشی در زمینه اجتماعی و روانی به فرد معلول و خانواده وی می باشد تا ضمن کاهش هر نوع فشار اقتصادی اجتماعی و روحی بتواند در جریان کلی توانبخش واقع گردیده و آمادگی کافی برای ایفای نقش اجتماعی را در مرحله ورود به کار در جامعه کسب نمایدتوانبخشی پزشکی شامل کلیه خدمات پزشکی و توانپزشکی مثل جراحی ها، دارو درمانی ،فیزیوتراپی، کاردرمانی، گفتار درمانی، شنوای شناسی ،ارتوپد فنی و بینایی سنجی می باشد. توانبخشی حرفه ای ،فرایندی از خدمات مستمر و هماهنگ توانبخشی که در ابعاد ارزشیابی و راهنمایی حرفه ای ، آموزش حرفه ای ، کاریابی و اشتغال ، در جهت قادر سازی فرد معلول برای دستیابی و ابقا در شغل مناسب ارائه می شودو توانبخشی آموزشی شامل انواع آموزشهای انطباقی،سواد آموزی مهارتهای زندگی و .... میباشد درحال حاظرتعداد 10247نفرمعلول بینایی تحت پوشش بهزیستی استان می باشند.

مراکز توانبخشی نابینایان :مرکز غیر دولتی آموزش و توانبخشی خانواده و کودک نابینا و کم بینا زیر شش سال به عنوان مرکز خانواده و کودک نابینا و کم بینا که طبق ضوابط و مقررات با کسب مجوز از سازمان بهزیستی(معاونت توانبخشی) به منظور ارائه خدمات توانبخشی به کودکان زیر سنین دبستانی نابینا و کم بینا و همچنین ارائه خدمات مشاوره ای به خانواده آنان توسط افراد حقیقی و حقوقی تاسیس میگردد.

تعداد مرکز: در حال حاضر یک مرکز غیر دولتی آموزش و توانبخشی خانواده و کودک نابینا و کم بینایی زیر شش سال در شهر شیرازتحت نظارت سازمان بهزیستی فارس مشغول به فعالیت می باشد

امورمعلولین ذهنی

به معلولینی ذهنی اطلاق می شود که بهره هوشی آنها کمتر از 70 باشد ودر انجام امور شخصی،تکالیف اجتماعی و مهارتهای تطابقی در مقایسه با همسالان خود دارای محدودیت بوده و سن شروع معلولیت وی قبل از 18 سالگی باشد
طبقه بندی معلولین ذهنی:طبقه بندی بر اساس سطح اختلال فرد با گروه همسن خود مقایسه می شود و معمولا به جهار گروه تقسیم می شوند:

معلول ذهنی خفیف با هوشبهر 55 تا 69
معلول ذهنی متوسط با هوشبهر 25تا39
معلول ذهنی شدید با هوشبهر 25 تا 39
معلول ذهنی عمیق با هوشبهر زیر 25
خدمات ارائه شده به معلولین ذهنی:
پذیرش در مراکز روزانه و شبانه روزی
پرداخت کمک هزینه تحصیلی
پرداخت کمک هزینه نگهداری
ارائه وسایل کمک توانبخشی
پرداخت کمک های موردی

مراکز توانبخشی معلولین ذهنی:  

به مراکزی اطلاق می شود که توسط افراد حقیقی یا حقوقی و تحت نظارت سازمان بهزیستی تاسیس گردیده و خدمات توانبخش ، نگهداری و یا آموزشی را به معلولین ذهنی ارائه می دهند.

امور سالمندان

وَ قَضي رَبُّكَ اَلاتَعبُدوا اِلا ايّاهُ وَ بِالوالِدَينِ اِحسانا اِمّا يَبلُغَنَّ عِندَكَ الكِبَرَ اَحَدُهُما اَو كِلاهُما فَلاتَقُل لَهُما اُفٍّ وَلاتَنهَرهُما وَ قُل لَهُما قَولا كَريما واخفِض لَهُما جَناحَ الذُّلِّ منَ الرَّحمَة و . . .

و خدای تو حكم فرموده كه جز او هیچکس را نپرستید و در حق پدر و مادر، نيكي كنيد و چنانكه هر دو يا يكي از آنها پير و سالخورده شوند و موجب رنج و زحمت شما باشند مواظب باشيد كلمه اي كه رنجيده خاطر شوند مگوييد و كمترين آزار به آنها مرسانيد و با ايشان به اِكرام و احترام، سخن گوييد . و همیشه پر و بال تواضع و تکریم را با کمال مهربانی نزدشان بگستران و ... (سوره مباركه اسراء آيه 23و 24)

تعريف سالمندي از يك سو متناسب با سن بازنشستگي و از سوي ديگر در ارتباط با وضعيت عمومي سلامت جسمي و رواني مطرح مي شود. سالمندی مرحله ای است که طی آن ظرفیت برای تقسیم سلولی و ظرفیت برای رشد و عملکرد در طول زمان از دست می رود ودر نهایت منجر به مرگ می شود.

در اغلب جوامع از جمله کشور ایران مرز قراردادي 60 سال سن، يعني زماني كه فرد از خدمت بازنشسته می شود ، آغاز سالمندي را نشان ميدهد و به همين دليل افراد 60 ساله و بالاتر به عنوان سالمندان يك كشور شناخته ميشوند.
در ايران طبق قانون تأمين اجتماعي، سن بازنشستگي براي مردان 60 و براي زنان 55 سالگي است و طبق قانون مدیریت خدمات كشوري براي مردان و زنان و برای مشاغل تخصصی و غیر تخصصی به ترتیب 65 و 60 سالگي تعيين شده است.
سازمان بهداشت جهاني افراد را بر اساس گروههاي زير طبقه بندي كرده است :

افراد داراي سنين بين 60 تا 75 سال : سالمند

افراد داراي سنين بين 76 تا 90 سال : پير

افراد داراي سنين بالاي 90 سال : خيلي پير 

ایران

1355

1375

1385

1395

1435

جمعیت بالای 60 سال

614/770/1

181/595/2

043/121/5

091/414/7

000/900/25



بر اساس سر شماری سال 1395 جمعیت افراد سالمند در استان فارس 458756 نفر  رآورد گردیده است و توزیعات آن در جدول زیر قابل مشاهده است

 

جمعيت سالمند  استان  فارس 1395

جمعیت سالمند زن

جمعیت سالمند مرد

458756

232850

225906



توانمند سازی روان شناختی معمولاً به عنوان انگیزش افزایش یافته در [افراد] در نظر گرفته می شود که از جهت گیری مثبت فردی برای انجام یک نقش در کارناشی می شود. فرآیند توانمند کردن در سالمندان شامل انجام فعالیتهایی است که به لحاظ جسمی و روانشناختی در حفظ و ابقای توانمندی های فرد نقش موثر داشته باشد و در صورت امکان افزایش این موارد را ایجاد نماید. در استان فارس این فعالیتها شامل انواع کلاسهای آموزش به سالمندان مانند کلاسهای کامپیوتر، فرهنگی، هنری و شرکت دادن آنان در اجتماعات شاد سالمندان و نیز اردوهای تفریحی- فرهنگی می باشد.


دفترامور سالمندان:


هدف کلی ازفعالیت این دفتر توانمند سازی سالمندان می باشد.


اهداف فعالیتهای دفتر سالمندان:


1- پیگیری در جهت اجرای برنامه های توانمندسازی سالمندان از طریق مراکز دولتی وغیر دولتی


2- نظارت برمراکز توانبخشی سالمندان وتشکلهای غیر دولتی سالمندان


3- پیگیری در جهت تامین اعتبارات مورد نیاز جهت اجرای برنامه های سالمندان


4- پیگیری جهت تشکیل شورای سالمندان


5- پیگیری در جهت ایجاد کانونهای جهاندیدگان وبنیاد فرزانگان


6- برنامه ریزی آموزشی در راستای اجرای طرحهای توانمندسازی سالمندان


 
مراكز سالمندان :


مراکز توانبخشی شبانه روزی:

مراکزی که واجد شرایط نگهداری، توانبخشی، آموزشی و مراقبتهای اولیه پزشکی و پرستاری از سالمندان در کل روز و تحت نظارت بهزیستی باشد.

مراکز توانبخشی روزانه سالمندان:

مراکزی که خدمات روزانه ، توانبخشی، آموزشی و مراقبتهای اولیه پزشکی و پرستاری را تحت نظارت بهزیستی اجرا می نماید.

کانونهای جهاندیدگان:

تحت زیر مجموعه تشکلها قرار دارند و فعالیتهای مختلفی شامل: برگزاری فعالیتهای فرهنگی، اجتماعی، هنری و ورزشی را به منظور توانمند سازی سالمندان ( از 60 سالگی) انجام می دهد.

هم اکنون در سطح استان 7مرکز توانبخشی ونگهداری شبانه روزی ،6مرکز توانبخشی آموزشی روزانه و 2مرکز روزانه ویزیت در منزل وهمچنین 12 تشکل غیر دولتی سالمندان(کانون جهاندید گان)و سه بنیاد فرزانگان در استان فارس تحت نظارت سازمان بهزیستی فعال می باشد.



شورای سالمندان:


دستگاه هاي اجرايي و نهادهاي مسئول و مرتبط با سالمندان در حد وظايف جاري خود و اعتبارات تخصيص يافته، اقداماتي را در زمينه حمايت از سالمندان انجام مي دهند. اما اين اقدامات كافي به نظر نمي رسد چراكه حل مسأله سالمندي ـ به عنوان مسأله اي كه هم اكنون آثار آن مشهود است و در آينده شدت بيشتري خواهد يافت ـ نيازمند مسئوليت پذيري و همكاري تعداد بيشتري از دستگاه هاي اجرايي و نهادهاي عمومي است. به خصوص، وظايف و اقداماتي كه در آيين نامه تشكيل شوراي ملي سالمندان بيان شده، نيازمند توجه بيشتري از سوي دستگاه هاي ذيربط است. شوراي ملي سالمندان کشور تکریم ، ارتقاء سلامت جسمی و روانی ، حمایت ، مراقبت و خدمات اقامتی را برای همه سالمندان تضمین می نماید . این سند مشارکت و تعامل همه سالمندان را در توسعه ملی به وسیله الحاق مسائل سالمندی در مباحث ، سیاستها و سیاست گذاریهای ملی محفوظ نگه می دارد.

ضرورت تدوين سند شوراي ملي از يك سو به فقدان برنامه و سياستگذاري مشخص براي طراحی و ارائه خدمات جامع به سالمندان در ايران و از سوي ديگر به ضعف هماهنگي بخش‌ها و اقدامات ميان بخشي در اين باره مرتبط است. اين سند مرجع تعريف مشترك مسأله و تبيين اصول راهبردي و سياستگذاري‌هاي بخشي و زمينه‌ساز تعيين اهداف و راهبردها و سياست‌هاي برنامه های پیشنهادی جهت ارائه خدمات مطلوب ، کارامد و متناسب با نیاز سالمندان و طرح قوانين و مقررات مورد نياز براي اجراي سياست‌ها و تدوين راهكارهاي مرتبط خواهد بود.

سند حاضر با اعتقاد به اين‌كه ارائه خدمات جامع و توانمند سازی سالمندان میسر نخواهد بود جز با تدوین سیاستها و قوانین به روز و کارامد و ایجاد وحدت رویه بین دستگاههای مرتبط و پيشگيري از موازی کاری و ایجاد فضای تعامل در كشور در خصوص برنامه ریزی و اجراء طرحهای مختلف در زمینه سالمندان به گسترش مداخله های هماهنگ و همه جانبه بخش مختلف اجرایی اعم از دولتی و غیر دولتی کمک نماید .

 

امور بیماران روانی مزمن:

بیماران روانی مزمن به افرادی اطلاق می گردد که بیماری آنها شروع و پیشرفت تدریجی داشته باشد و به مدت طولانی حدود(2سال) دوام یابد و تمایل به عود داشته باشد و منجر به افت عملکرد و ایجاد ناتوانی یا معلولیت شود.


اهداف:

ارتقاء سطح توانمندی و کیفیت زندگی بیماران روانی مزمن

ارتقاء سطح بهداشت روانی خانواده

آگاهسازی جامعه در خصوص بیماران روانی مزمن

تقویت ارتباط بیمار روانی مزمن وخانواده جهت مشارکت خانواده در فرایند توانبخشی بیماران روانی مزمن

استفاده از فرصت ها با گسترش همکاریهای برون بخشی و درون بخشی

ارتقاءکمی و کیفی خدمات در مراکز غیر دولتی جهت توانبخشی بیماران روانی مزمن

خدماتی که به بیماران روانی مزمن ارائه میگردد:

-پذیرش بیماران روانی مزمن در مراکز نگهداری و توانبخشی بیماران روانی مزمن

-پذیرش و مشاوره و درمان بیماران روانی مزمن در مراکز روزانه بیماران روانی مزمن

-آموزش حرفه ای به منظور اشتغال بیماران روانی مزمن در کارگاههای حمایت شده تولیدی

-حمایت مالی جهت نگهداری بیماران روانی مزمن در منزل

-نظارت بر مراکز بیماران روانی مزمن با توجه به دستور العمل ها

-برنامه ریزی ذر جهت آموزش پرسنل مراکز و همچنین خانواده های بیماران روانی مزمن

-اجرای طرح غربالگری جهت کودکان دارای اختلالات نافذ رشد در کودکان بین سنین 18 تا 36 ماهگی

-پذیرش بیماران روانی مجرم در مرکز حفاظت شده قضایی

-اقدام در جهت بیمه تکمیلی درمان بیماران روانی مزمن

مراکز توانبخشی و درمان بیماران روانی مزمن :

مراکز ارائه دهنده خدمات درمانی و توانبخشی بیماران روانی مزمن، مراکز تحت نظارت سازمان بهزیستی شامل مراکز درمان و توانبخشی بیماران روانی مزمن روزانه و شبانه روزی مراکز درمانی حمایت شده قضایی و کارگاههای حمایت شده به ارائه خدمات به بیماران روانی مزمن می پردازند.

مراکز روزانه:

مراکزی که در آن درمان پیگیری و توانبخشی بیماران از طریق دارو درمانی و بازی درمانی . درمانهای روان شناختی بیماران و خانواده های آنان ارائه می شود اعضای تیم درمان شامل روانپزشک و روانشناس بالینی وکار درمانگر و مربی حرفه ای و پرستار می باشد و شامل مراکز مبتلایان به اختلالات نافذ رشد نیز می شود.

مراکز پیگیری درمان و توانبخشی بیماران روانی مزمن در منزل:

مراکزی که در آن خدمات به صورت سیار در محل زندگی یا کار ارائه می شود و بر اساس خدمات از پیش تعیین شده توسط گروه تخصصی خویش شامل پزشک عمومی ،روانپزشک،روانشناس بالینی ،پرستار،مددکار، و کار درمانگر خدمات ارائه دهند.

مراکز شبانه روزی:

مراکزی اطلاق می شود که در آن بیماران فاقد سرپناه بیماران فاقد قدرت انطباق لازم با سایر اعضای خانواده و نیز دسته ای از آنان که مهارت های لازم برای اداره مستقل امور زندگی خود را دارا نمی باشند که شامل شبه خانواده و خانه های نیمه راهی و خانه های گروهی.


تغییر قالب صفحه